Konflikt polsko-litewski
Litwini nie chcieli się zgodzić na zawarcie unii między Polską a Litwą.
Król Zygmunt August w 1568 r. w celu przedyskutowania spornych tematów między dwoma zwaśnionymi narodami zaprosił do Lublina delegację litewską. Na miejscu okazało się jednak, ze nie da się pogodzić stanowisk obydwu stron. W rezultacie Litwini zerwali rozmowy i opuścili Lublin. Zygmunt August, podejmując decyzję o inkorporacji (wcieleniu) do Królestwa Polskiego ziem dotychczas litewskich: Podlasia, Wołynia, Księstwa Kijowskiego, „ukarał” Litwinów co zostało ujęte w 3 aktach które król wydał od 5 III do 5 VI 1569 r. co oznaczało stratę niemal połowy terytorium , a Polska zyskując tereny dzisiejszej Ukrainy, uzyskał bezpośrednią granice z Chanatem Krymskim i księstwem Moskiewskim.
Litwini byli ta decyzją oburzeni. Niektórzy chcieli nawet stawić zbrojny opór i zawrzeć sojusz z… Chanatem Krymskim. Obawiając się jednak że w odpowiedzi Polska zawrze podobny sojusz z Moskwą, ustąpili. Kolejne litewskie poselstwo przybyło do Lublina Przedstawione mu propozycje: wspólny władca i sejm, z utrzymaniem formalnej odrębności dwóch państw.
Negocjacje
Burzliwe rokowania polsko-litewskie toczyły się w zamku lubelskim.
Zamek którym toczyły się negocjacje w obecnym kształcie już nie istnieje - został zburzony w 1656 r., w czasie I najazdu szwedzkiego, zaś obecny pochodzi z I połowy XIX w. W czasie negocjacji padały różne projekty unii polsko-litewskiej. Jednym z nich była propozycja która zgłosił bp Filip Padniewski z Krakowa – który proponował, by po wprowadzeniu unii w życie, nazwę wielki.htmlego Księstwa Litewskiego zastąpić nową nazwą: „Nowa Polska”, analogicznie do nazw dwóch „starych” prowincji: Wielka Polska i Mała Polska...
Pomysł ten spotkał się z ostrym sprzeciwem litewskiej delegacji i groził po raz kolejny zerwaniem rozmów. Nie znalazł również poparcia u samego króla Zygmunta Augusta, od którego Litwini oczekiwali z kolei że w osobnym dokumencie uzna prawo wielki.htmlego Księstwa Litewskiego do jednostronnej zmiany warunków unii. Król uczynił zadość tym postulatom. W rezultacie ustalono kompromisowy układ – między aneksjonistycznymi dążeniami części Polaków, a planami czysto symbolicznego charakteru unii i zachowania odrębności wielki.htmlego Księstwa do czego dążyli niektórzy Litwini.